Her yatırım promptuna hangi koruma cümlelerini eklemelisiniz?
Koruma cümleleri, asistanı güvenli zeminde tutmak için her prompta eklediğiniz kısa talimatlardır: bana ne almam gerektiğini söyleme, emin olmadığında söyle, her bilginin nereden geldiğini göster ve asıl belgede neyi kontrol etmem gerektiğini listele. Yanıtları doğru yapmazlar, ama hataları fark etmeyi çok kolaylaştırırlar.
- “Bana ne alıp satmam gerektiğini söyleme; açıkla ve asıl belgede neyi doğrulamam gerektiğini listele.”
- “Bir bilgiden ya da rakamdan emin değilsen tahmin yürütme, emin olmadığını söyle.”
- “Her rakam için, verdiğim metnin hangi bölümünden geldiğini belirt.”
- “Yalnızca yapıştırdığım metni kullan. Yanıt metinde yoksa, olmadığını söyle.”
- “Yatırıma yeni başlayan birine anlatır gibi, sade bir Türkçeyle açıkla.”
Kendiniz kontrol edin: koruma cümleleri riski azaltır ama ortadan kaldırmaz. Bir asistan yine de bir belgeyi yanlış okuyabilir ya da var olmayan bir bölüme atıf yapabilir; bu yüzden asıl belgeyi açın ve bakın.
Bir yatırım ürününü anlamak için hangi promptlar işe yarar?
Bir ürünü anlamaya yönelik promptlar; ürünün ne olduğunu, nasıl para kazandırdığını, benzer ürünlerden farkını ve ne tür riskler taşıdığını sorar. Ürünün yalnızca adını değil, kendi tanıtım metnini ya da belgesini yapıştırın; böylece asistan yarım yamalak hatırladığı şeyi değil, önünüzde duranı açıklar.
- “Aşağıdaki metne dayanarak bu ürünün ne olduğunu üç sade cümleyle açıkla. [ürün açıklamasını buraya yapıştırın]”
- “Bu yatırım nasıl para kazandırmak üzere tasarlanmış: faiz, temettü, kira, fiyat değişimi ya da başka bir şey mi? Bunu söyleyen satırı aynen aktar.”
- “Bu tür bir ürünle bir mevduat hesabı arasında risk, paraya erişim ve maliyetler açısından ne fark var?”
- “Bu metindeki teknik terimleri listele ve her birini basitçe açıkla.”
- “Belgeye göre bu ürün hangi tür yatırımcı için tasarlanmış, kimler için uygun değil?”
Kendiniz kontrol edin: üç cümlelik özeti ürünün yatırımcı bilgi formuyla karşılaştırın. Özet belgeden daha cazip görünüyorsa belgeye güvenin.
Bir fon belgesini okumak için hangi promptlar işe yarar?
Uzun belgelerde asistandan, özetlemeden önce belgenin haritasını çıkarmasını isteyin: önce bölümleri listelesin, sonra her bölümü kaynağını göstererek tek tek özetlesin. Gözden kolayca kaçan riskleri, masrafları ve çıkış koşullarını özellikle sorun. Asistandan belgeyi internette bulmasını istemek yerine metni kendiniz yapıştırın; aksi halde yanlış sürümü seçebilir.
- “Bu belgenin bölümlerini listele ve her birinin neyi kapsadığını tek satırla yaz.”
- “Risk bölümünü özetle. Adı geçen her riski, mümkün olduğunca belgenin kendi ifadeleriyle listele.”
- “Bu belge, yatırımımı nasıl ve ne zaman satabileceğim ve erken çıkışın bir cezası olup olmadığı hakkında ne diyor?”
- “Bu belgenin tarihi ne ve içindeki hangi rakamlar artık güncel olmayabilir?”
Kendiniz kontrol edin: özetten rastgele iki bilgi seçin ve belgede bulun. Biri eksik ya da farklıysa özetin tamamını yeniden kontrol edin.
Bir şirketi yıllık faaliyet raporundan anlamak için hangi promptlar kullanılır?
Şirket promptları, asistandan yıllık faaliyet raporunun ne söylediğini her nokta için sayfa ya da bölüm göstererek açıklamasını ister: şirket nasıl para kazanıyor, geçen yıldan bu yana ne değişti, yönetim hangi riskleri anlatıyor ve dikkatli bir okur hangi soruları sorar. Hisselerin almaya değer olup olmadığını ise asla sormazlar.
- “Aşağıdaki faaliyet raporu metninden yola çıkarak şirketin nasıl para kazandığını, faaliyet kollarına ayırarak ve raporun kendi rakamlarını kullanarak açıkla. Her biri için sayfayı ya da bölümü belirt.”
- “Bu metne göre şirketin satış gelirleri, net kârı, borçları ve nakit durumu geçen yıla göre nasıl değişti? Her rakamı aynen aktar.”
- “Yalnızca bu metni kullanarak, raporlanan kârın neden işletme faaliyetlerinden gelen nakitten farklı olabileceğini açıkla.”
- “Yönetimin anlattığı riskleri listele. Bir okurun sorabileceği hangi risk türlerinden hiç söz edilmiyor?”
- “Denetçilerin dikkat çektiği her şeyi listele ve sade bir dille açıkla.”
- “Bunu okuduktan sonra dikkatli bir yatırımcının soracağı soruların taslağını hazırla. Hisselerin almaya değer olup olmadığını söyleme.”
Kendiniz kontrol edin: raporu her sayfa referansında açın; rakamın orada olduğunu ve özetin söylediği anlamı taşıdığını doğrulayın.
Yatırım masraflarını kontrol etmek için hangi promptlar işe yarar?
Masraf promptları asistandan bir belgedeki her ücreti listelemesini, her birinin nasıl alındığını açıklamasını ve yüzdeleri düşündüğünüz tutar üzerinden paraya çevirmesini ister. Bazı asistanlar hesapta zayıftır; bu yüzden her hesaplama adımını göstermesini isteyin, sonra hesapları hesap makinesiyle kendiniz yeniden yapın.
- “Bu metindeki her ücreti listele: adı, neyin karşılığı olduğu, nasıl ve ne sıklıkla alındığı.”
- “$10.000 tutarında bir yatırım için her yıllık yüzde ücreti paraya çevir. Her hesaplamayı göster.”
- “Bu ücretlerden hangileri fonun değerinden, hangileri benim hesabımdan alınır?”
- “Bu belgede söz edilmeyen ama uygulanabilecek hangi ücretler olabilir? Örneğin platform, işlem ya da döviz çevirme ücretleri.”
- “Performans ücreti ya da çıkış ücreti var mı? İlgili ifadeyi aynen aktar.”
Kendiniz kontrol edin: her hesabı yeniden yapın ve her ücreti belgede bulun. Sonra yatırım masrafları nasıl işler dersindeki yöntemle platformun kendi ücretlerini ekleyin.
Kendi gerekçelerinizi sınamak için hangi promptlar işe yarar?
Sınama promptları asistandan size karşı çıkmasını ister: fikrinizin aleyhine en güçlü gerekçeler, işlerin kötü gitmesi için neler olması gerektiği ve varsayımlarınızdan hangilerinin en zayıf olduğu. Asistanlar sorunun çerçevesine uyma eğiliminde olduğu için, itiraz almanın güvenilir yolu onu doğrudan istemektir.
- “Bu yatırımı şu nedenlerle düşünüyorum: [nedenleriniz]. Bunun aleyhine en güçlü gerekçeleri ortaya koy.”
- “Bu yatırımın değerinin üçte birini kaybetmesi için neler olması gerekir? Senaryoları listele.”
- “Varsayımlarımdan hangileri en zayıf ve her birini nasıl kontrol edebilirim?”
- “Şüpheci ve deneyimli bir yatırımcı bu kararla ilgili bana hangi soruları sorardı?”
- “Fırsatı kaçırma korkusu ya da son dönemde yükselenlerin peşinden gitmek gibi yaygın karar yanılgılarına kapılıyor muyum? Açıkla.”
Kendiniz kontrol edin: en güçlü karşı gerekçeyi kendi sözlerinizle karar günlüğünüze yazın ve ona neden hâlâ katıldığınızı ya da katılmadığınızı belirtin.
Bir kuruma soracağınız soruları hazırlamak için hangi promptlar işe yarar?
Kurum promptları, okuduklarınızı net ve yazılı sorulara dönüştürür: paramı kim tutacak ve kurumun kendi parasından nasıl ayrı tutulacak, her ücret parayla ne kadar ediyor, paramı nasıl çekerim ve kurum batarsa ne olur? Taslağı asistan hazırlar; soruları siz, resmi listede kontrol ettiğiniz iletişim bilgileri üzerinden gönderirsiniz.
- “Bir yatırım kurumuna sormak için kibar ve net sorular hazırla: paramı ve yatırımlarımı kim tutacak, hesap benim adıma mı açılacak, param kurumun kendi parasından nasıl ayrı tutulacak ve kurum faaliyetini durdurursa ne olacak?”
- “Bu ürün metnine göre, ücretlerle ilgili kuruma ne sormalıyım ki yanıt yüzde olarak değil, parayla gelsin?”
- “Para çekme konusunda ne sormalıyım: ne kadar sürdüğü, ücret olup olmadığı ve ödemelerin yalnızca benim adıma açılmış bir hesaba yapılıp yapılmadığı?”
- “Bu notları, kurumdan kayıtlı ticaret unvanını ve sicil numarasını teyit etmesini isteyen kısa bir e-postaya dönüştür.”
Kendiniz kontrol edin: bir asistan size bir kurumun gerçek olup olmadığını söyleyemez. Kurumu, yatırım kuruluşu ya da aracı kurum nasıl kontrol edilir dersindeki gibi resmi listede kendiniz bulun ve herhangi bir şey göndermeden önce iletişim bilgilerini karşılaştırın.
Bir teklifteki uyarı işaretlerini fark etmek için hangi promptlar işe yarar?
Uyarı işareti promptları asistandan, yapıştırdığınız bir teklifi, mesajı ya da web sayfasını okuyup uyarı işaretlerini listelemesini ister: vaat edilen getiriler, baskı, gizlilik, alışılmadık ödeme yolları ve eksik bilgiler. Yararlı bir ikinci göz olur, ama temiz bir sonuç hiçbir şey kanıtlamaz; çünkü dolandırıcılar özenli metinler yazar, bazen bunu yapay zekayla yaparlar.
- “Bu mesajı oku ve yatırım dolandırıcılığına işaret edebilecek her şeyi listele: vaat edilen getiriler, aciliyet, gizlilik ya da alışılmadık ödeme talepleri gibi. Her birini aynen aktar.”
- “Gerçek bir kurumun normalde vereceği hangi bilgiler bu teklifte eksik?”
- “Bu teklif paramı kimin tutacağını, kurumun kendi parasından ayrı tutulup tutulmayacağını ve bana hangi hesap özetlerinin gönderileceğini söylüyor mu? Söylemiyorsa ne sormalıyım?”
- “Bu teklifin iddialarını yatırım dolandırıcılığının yaygın kalıplarıyla karşılaştır, ama gerçek olup olmadığına benim yerime karar verme.”
Kendiniz kontrol edin: bir mesajı yapıştırmadan önce adları ve numaraları silin ve asistanın hükmüne asla güvenmeyin. Asıl önemli kontroller resmi liste, iletişim bilgileri ve ödemenin nereye gideceğidir; bunlar yatırım dolandırıcılığının uyarı işaretleri dersinde anlatılıyor.
Hangi yatırım promptlarından kaçınmalısınız?
Asistandan seçim yapmasını, tahminde bulunmasını ya da harekete geçmesini isteyen promptlardan kaçının: ne almalıyım, bu fiyat gelecek yıl nerede olur, hangi fon bir numara ya da bana bir portföy kur. Bunlar, asistanların en kötü yaptığı işlerde kendinden emin yanıtlar ister. Aşağıdaki tablodaki gibi bunları anlama ve kontrol etme sorularına dönüştürün.
| Kaçının | Neden işe yaramaz | Bunun yerine sorun |
|---|---|---|
| “Neye yatırım yapmalıyım?” | Durumunuz hakkında çok az şey bilir ve bir yatırım danışmanı değildir | “On yıl sonraki bir hedef için nasıl yatırım yapacağımı seçmeden önce neye karar vermeliyim?” |
| “Bu hissenin fiyatı gelecek yıl ne olur?” | Tahmin değil, akla yatkın bir rakam üretir | “Şirketin kendi raporlarına göre bu hissenin fiyatını ne düşürebilir?” |
| “Yeni başlayanlar için bir numaralı fon hangisi?” | Eski verilere dayanıyor olabilir ve bugünkü maliyetleri kontrol edemez | “Yeni başlayan biri fonları karşılaştırırken nelere bakmalı ve her birini nerede bulurum?” |
| “Bu kurum güvenilir mi?” | Resmi listeyi güvenilir biçimde kontrol edemez | “Bir kurumu ülkemdeki resmi listede kontrol etmek için hangi adımları izlemeliyim?” |
İkinci satırın arkasındaki nedenler yapay zeka hisse fiyatlarını tahmin edebilir mi? dersinde anlatılıyor.
Promptlarınıza neleri yazmamalısınız?
Sizi tanımlayan ya da hesaplarınıza erişim sağlayan hiçbir şeyi yazmayın: şifreler, kodlar, tam hesap ve kart numaraları, kimlik belgeleri, adresiniz ve doğum tarihiniz. Hesap özetlerini yapıştırmadan önce adları ve numaraları silin; kesin tutarların önemli olmadığı yerlerde yuvarlanmış tutarlar kullanın. Bu kütüphanedeki her prompt kişisel bilgi olmadan çalışır.
Gizlilik kontrol listesinin tamamı ve bu promptların yer aldığı beş adımlık yöntem, yatırımda yapay zeka nasıl güvenle kullanılır dersinde.
Bu promptları gerçekten okuduğunuz belgeler üzerinde denemek ister misiniz? Yatırımda yapay zeka eğitimi birebir derslerde asistanın yanıtlarını kaynakla karşılaştırır. Ayrıca bakın: birebir yatırım eğitimi ve sıradaki ders, yapay zeka trading botu dolandırıcılığı.
Yatırım için yapay zeka promptları: sık sorulan sorular
Her yatırım araştırmasında işe yarayan tek bir prompt var mı?
Her şeyi yapan tek bir prompt yok, ama koruma cümleleri evrensel bir başlangıca çok yakındır: bana ne almam gerektiğini söyleme, emin olmadığında söyle, her bilginin nereden geldiğini göster ve neyi doğrulamam gerektiğini listele. Bunları yukarıdaki işe özel promptların herhangi birine ekleyin.
Bütün bir faaliyet raporunu yapay zeka asistanına yapıştırabilir miyim?
Bazı asistanlar uzun belgeleri kabul eder; bazıları ise haber vermeden keser. Bölüm bölüm çalışın, her noktanın hangi bölümden geldiğini sorun ve özetin önem verdiğiniz kısımları, özellikle riskleri ve masrafları kapsadığını kontrol edin.
Bir yapay zeka promptu, bir yatırımın bana uygun olup olmadığını söyleyebilir mi?
Hayır. Bir asistan hedeflerinizi, vadenizi ya da mali durumunuzu bir bütün olarak bilmez ve bir yatırım danışmanı değildir. Promptları anlamak ve kontrol etmek için kullanın; size neyin uygun olduğuna karar vermek için kendi kontrol listenizi kullanın ya da yetkili bir yatırım danışmanına başvurun.